دلایل ترک تحصیل دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی

مرکز آمار موسسات آموزش عالی در آلمان می‌گوید، بیش از نیمی از دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی در آلمان، به ویژه در رشته‌های مهندسی مکانیک و مهندسی برق و الکترونیک، تحصیلات خود را نیمه‌تمام ‌‌رها می‌کنند.

بنا به اطلاعات منتشر شده از سوی دانشگاه‌های آلمان، در سال ۲۰۱۱ میلادی در حدود ۱۱۶ هزار نفر در رشته‌های زیر مجموعه فنی و مهندسی در دانشگاه‌های آلمان ثبت نام کرده‌اند.

این آمار افزایش قابل توجه تعداد متقاضیان تحصیل در رشته‌های فنی و مهندسی در دانشگاه‌های آلمان در مقایسه با سال قبل از آن را نشان می‌دهد. در سال ۲۰۱۰ حدود ۹۳ هزار نفر از علاقه مندان به رشته‌های یادشده به دانشگاه‌های آلمان راه یافته‌ بودند.

کار‌شناسان آموزشی این آمار را دلگرم کننده توصیف می‌کنند، اما در این میان آمار دیگری هم منتشر شده است که برای علاقه مندان به تحصیل در رشته‌های فنی و مهندسی در دانشگاه‌های آلمان چندان رضایت‌بخش نیست: از هر دو متقاضی تحصیل در رشته‌های فنی و مهندسی در دانشگاه‌های آلمان، یک نفر پس از گذراندن چند ترم تحصیلی دانشگاه را نیمه کاره ‌‌رها می‌کند.

بیشترین آمار ترک تحصیل در رشته‌های مکانیک و برق

مرکز آمار موسسات آموزش عالی در آلمان می‌گوید، تعداد افرادی که تحصیلاتشان را در رشته‌های فنی و مهندسی در آلمان نیمه تمام‌‌رها می‌کنند، به ۴۸ درصد رسیده است.

این مرکز در آماری که منتشر کرده است به تفکیک رشته‌های فنی و مهندسی پرداخته و از جمله در گزارش خود آورده است که میزان ترک تحصیل در رشته‌های مهندسی مکانیک و مهندسی برق و الکترونیک در دانشگاه‌های آلمان حتی به ۵۳ درصد رسیده است.

مرکز آمار موسسات آموزش عالی در آلمان متذکر می‌شود که منظور از نیمه‌کاره رهاکردن رشته‌های مهندسی نه ثبت نام در رشته دیگر، بلکه ترک دائم تحصیل و دانشگاه است.

این آمار در حالی منتشر می‌شود که کارفرمایان در آلمان بار‌ها نسبت به کمبود نیروهای فنی و مهندسان در گرایش‌های مختلف در بازار کار این کشور هشدار داده‌اند.

دلایل ترک تحصیل در رشته‌های فنی

مرکز آمار موسسات آموزش عالی در آلمان از جمله دلایل ترک تحصیل در رشته‌های فنی و مهندسی را در نبود انگیزه کافی در متقاضیان و در مواردی عدم تطبیق گرایش مدرک دیپلم با رشته تحصیلی در دانشگاه عنوان می‌کند.

افرادی که با تحصیلات متوسطه غیر مرتبط تصمیم به تحصیل در رشته‌های فنی و مهندسی می‌گیرند، ممکن از پس از گذراندن چند ترم از تصمیم‌شان پشیمان شوند.

برای رفع این مشکل برخی از دانشگاه‌های آلمان دست به اقدام تازه‌ای زده‌اند: دانشگاه‌های هامبورگ و نورنبرگ این امکان را فراهم کرده‌اند که متقاضیان تحصیل در رشته‌های فنی و مهندسی در این دانشگاه‌ها با شرکت در آزمونی تصویر واقع بینانه‌تری از واحدهای درسی به دست آورند.

شرکت در این آزمون در برخی از دانشگاه‌ها و رشته‌ها حتی اجباری است. دسته‌ای دیگر از دانشگاه‌ها از جمله دانشگاه دارمشتات با برگزاری جلسه معارفه پیش از شروع به تحصیل، امکان آشنایی متقاضیان تحصیل در رشته‌های فنی و مهندسی را با مسئولان رشته فراهم می‌کند.

از این طریق اطلاعات لازم در اختیار فرد متقاضی قرار می‌گیرد تا با آگاهی بیشتری اقدام به تعیین رشته کند.

گذراندن واحدهای درسی در ازای فعالیت‌های اجتماعی

دانشگاه کلن آلمان پروژه‌ای را راه‌اندازی کرده است که از طریق آن دانشجویان می‌توانند دانستنی‌های خود را به صورت عملی تجربه کنند: از آموزش زبان گرفته تا مشاوره برای دانشجویانی که قصد دارند تحصیل خود را نیمه‌تمام رها کنند.
ایده این پروژه که "Service Learning" نام دارد، نخستین بار در آمریکا مطرح شد. هدف از انجام این پروژه فراهم‌آوردن زمینه‌ای است برای دانشجویان تا دانش علمی خود را به مرحله اجرا درآورند.
کارشناسان آموزشی می‌گویند در مواردی که امکان استفاده کاربردی از دانش علمی دانشجویان فراهم شده است، میزان یادگیری به حد قابل‌توجهی افزایش می‌یابد.
سمینارهای مربوط به پروژه یادشده در دانشگاه کلن یک ترم تحصیلی ادامه خواهند داشت و شامل ۶۰ تا ۹۰ ساعت درسی می‌شوند. دانشجویان در این سمینارها نحوه راه‌اندازی پروژه‌های مرتبط به رشته‌تحصیلی‌شان را فرامی‌گیرند. دانشگاه کلن تصمیم گرفته است شرکت در این سمینارها را نظیر سایر واحدهای درسی به رسمیت بشناسد.
تنوع در موضوع پروژه‌ها
زمینه‌هایی که دانشجویان در دانشگاه کلن در آن فعالیت می‌کنند بسیار متنوع است: آن‌ها که در رشته زبان آلمانی تحصیل کرده‌اند، برای پناهجویان در آلمان کلاس‌های فراگیری زبان آلمانی برگزار می‌کنند. و عده‌ای نیز به کار مشاوره آن دسته از دانشجویانی مشغول شده‌اند که قصد دارند، تحصیلات خود را نیمه‌تمام رها کنند.
بنا به گزارشی که از سوی دانشگاه مارتین لوتر در سال ۲۰۱۱ میلادی ارائه شده است، هر سال بر تعداد دانشگاه‌هایی که به پروژه Service Learning می‌پیوندند‌، افزوده می‌شود. در سال ۲۰۱۱ از بین ۳۶۸ دانشگاهی که در مورد سئوال قرار گرفته‌اند، ۵۶ دانشگاه با پروژه یادشده همکاری داشته‌اند.
این گزارش در عین حال می‌افزاید که در زمان تهیه آن ۴۴ درصد از روسای دانشگاه‌های آلمان از امکان استفاده از چنین پروژه‌ای در دانشگاه‌های این کشور بی‌اطلاع بوده‌اند.
به گفته مسئولان دانشگاه مارتین لوتر این پروژه در این دانشگاه بیش از پنج سال است که اجرا می‌شود. مسئولان دانشگاه می‌گویند، هزینه‌هایی که صرف برگزاری کلاس‌های آموزشی پروژه می‌شود، چندان زیاد نیست.
برتری پروژه‌های اجتماعی در قیاس با دوره‌های کارآموزی
پروفسور ولفگانگ اشتارک، استاد رشته روان‌شناسی در دانشگاه دویسبورگ-اسن در ارتباط با این پروژه می‌گویند: «دانشجویان در طول دوران تحصیل با حجم زیادی از مطالب درسی و دانش تئوریک روبرو می‌شوند که این دانش تا مرحله عمل فاصله زیادی دارد.»
این استاد دانشگاه می‌افزاید که شرکت در پروژه‌هایی از این دست به مراتب از دوره‌های کارآموزی مفیدتر خواهد بود، زیراکه در دوره‌های کارآموزی فرصت‌های زیادی پیش می‌آید که کارآموز تنها نظاره‌گر نحوه اجرای کار است. و این در حالی است که در پروژه یادشده دانشجویان تمامی مراحل اجرا و طراحی پروژه را خود در دست دارند و به همین دلیل در پایان دوره از تجربه بیش‌تری در مقایسه با دوره‌های کارآموزی برخوردار خواهند بود.
علاوه بر این از جمله شرایط لازم برای استخدام در بسیاری از آگهی‌ها تجربه کار عملی ذکر می‌شود که دانش‌آموختگان جوان غالبا فاقد آن هستند. کارشناسان آموزشی بر این نظرند که شرکت در این دست پروژه‌ها دانشجویان را برای ورود آسان‌تر به بازار کار نیز آماده می‌سازد.