شرایط دریافت بورس برای تحصیل در دانشگاه‌های آلمان

تحصیل در دانشگاه‌های آلمان، با وجود تنوع رشته‌ها و امکانات مناسب، با دشواری‌هایی نیز همراه است. آنچه برای متقاضیان خارجی علاقه‌مند به تحصیل در آلمان، در وهله اول حائز اهمیت است، تامین مالی است. علاوه بر کارهای دانشجویی با حقوق ماهی ۴۰۰ یورو، راه آسان‌تری نیز برای تامین مخارج زندگی وجود دارد و آن دریافت بورس تحصیلی است.
بورسیه تحصیلی برای دانشجویان خارجی
در آلمان هشت موسسه وجود دارد که عمده فعالیتشان مربوط به حمایت مالی از دانشجویان خارجی است. این موسسات ممکن است، وابسته به یک حزب سیاسی در آلمان باشند یا گروهی مذهبی را نمایندگی کنند.
از شرایط دریافت بورسیه تحصیلی در آلمان، می‌توان به نمرات خوب در مقطع کارشناسی، اتمام تحصیل در موعد مقرر و همچنین شرکت در سمینارهایی که از سوی موسسه مورد نظر برگزار می‌شود، اشاره کرد. علاوه بر این، نامه پذیرش از استاد راهنما، بخصوص برای دانشجویان مقطع دکترا الزامی است. آنچه برای اکثر موسسات اهمیت دارد، اطمینان از بازگشت متقاضی به کشورش پس از اتمام دوران تحصیل در آلمان است، تا از این طریق علاوه بر انتقال تجربیاتش به سایرین، وجهه مثبتی نیز از جامعه و فرهنگ آلمان به مردم کشور خود منتقل کند.
موسسه‌های گوناگون و شرایط آنها
هشت موسسه مربوط به بورسیه تحصیلی برای دانشجویان خارجی، بورسیه خود را تنها در اختیار دانشجویانی قرار می‌دهند، که حداقل یک مقطع تحصیلی را در آلمان به اتمام رسانده باشند. اما موسسه دیگری با نام موسسه "تبادلات آکادمیک آلمان" با دفتر نمایندگی در تهران وجود دارد که شرایط دریافت بورسیه در آن متفاوت است. به طور مثال مدت اقامت متقاضی در آلمان به هنگام درخواست بورسیه نباید از یک سال بیشتر باشد.
دتلف پرویسه، از مسئولان موسسه "کنراد آدناور"، یکی از افرادی است که بدون موافقت آنها، بورسیه تحصیلی به دانشجویان خارجی تعلق نخواهد گرفت. او در ارتباط با شرایطی که امکان دریافت بورسیه تحصیلی را آسان می کند، می‌گوید: «آنچه در کنار نمرات خوب در رشته تحصیلی اهمیت دارد، شخصیت فرد متقاضی است. ما تنها به دنبال افراد تحصیل کرده نیستیم، بلکه برای ما افرادی در اولویت قرار دارند که به لحاظ شخصیتی علاقه مند به بهبود اوضاع در کشورهایشان هستند».
متقاضیان مدارک مورد نیاز را به موسسات مربوطه ارسال می‌کنند و در صورت کامل بودن مدارک، به جلسه معارفه دعوت خواهند شد. از آنجا که موسسه تبادلات آکادمیک آلمان، تنها بنیاد مرتبط با بورس تحصیلی است که در تهران نمایندگی دارد، توجه به این نکته لازم است که دریافت بورسیه تحصیلی از این موسسه برای مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد امکان پذیر نیست.
متقاضیان دانشجو در مقطع دکترا، عمده ترین مراجعه‌کنندگان به این موسسه هستند. این محدودیت از طرف سایر موسسات در آلمان وجود ندارد و متقاضیان خارجی می‌توانند حتی در ترم‌های اول تحصیل نیز بورسیه درخواست کنند.
بورسیه مشروط
با الزامی شدن شهریه دانشگاه‌ها در اکثر ایالت‌های آلمان، مسئولان دانشگاهی نگران کاهش تعداد متقاضیان خارجی در دانشگاه های آلمان و به تبع آن کاهش روابط آکادمیک با کشورهای مربوطه هستند. از همین رو به طور مثال دانشگاه بیلفلد آلمان، در ابتکاری جالب به دانشجویان خارجی این دانشگاه بورسیه‌ای مشروط ارائه می‌کند.
این دانشگاه تحت شرایطی خاص، از دانشجویان خارجی، شهریه دریافت نمی‌کند و دانشجویان تنها تعهد اخلاقی دارند که در پایان دوران تحصیل، این هزینه را به دانشگاه بازگردانند. از همین رو، بورسیه مشروط نیز به انواع دیگر بورسیه‌های تحصیلی اضافه شده است.

حساب بانکی ایرانی‌ها در آلمان در تیررس تحریم‌ها


حساب بانکی شماری از ایرانی‌ها در یکی دو سال اخیر در آلمان مسدود شده و شماری دیگر نیز امکان گشودن حساب بانکی ندارند. تفسیر دلبخواهانه بانک‌ها از تحریم‌ها عامل این مشکل تلقی می‌شود. گفت‌وگو برای رفع مشکل در جریان است.

در آلمان اگر بخواهی اجاره و قبض آب و برق را بپردازی یا هزینه استفاده از موبایل را پرداخت کنی، بدون داشتن یک شماره حساب تقریبا ناممکن است. ترکش تحریم‌ها علیه ایران اما اینک گریبان شماری از شهروندان ایرانی مقیم آلمان را هم گرفته و آنها با محروم‌شدن از داشتن حساب بانکی در انجام امور مالی خود با مشکلات اساسی روبرو شده‌اند.
روزنامه زود دویچه سایتونگ در شماره روز سه شنبه (۱۲ فوریه/ ۲۴ بهمن) خود گزارشی در این باره دارد که با شرح دشواری‌های یک دانشجوی ایرانی مقیم آلمان در افتتاح حساب در دویچه بانک آلمان آغاز می‌شود.

این دانشجو که زود دویچه نام مستعار نوید امیدی بر او گذاشته، شش سال پیش به آلمان آمده و از گشودن حساب در دویچه بانک بدون ارائه هیچ دلیلی محروم می‌شود. او گرچه نهایتا در بانکی دیگر موفق به افتتاح حساب می‌شود، اما حتی ازدواج با یک زن آلمانی نیز نمی‌تواند دویچه بانک را به گشودن حساب برای او متقاعد کند.

اما مورد نوید امیدی موردی استثنایی نیست. لوتس بوکلیچ، از چهره‌های مدافع حقوق بشر و از مسئولان انجمن یاری پناهندگی ایران در برلین (Verein Flüchtlingshilfe Iran)، به زود دویچه گفته است که افراد مختلفی با تابعیت ایران که مقیم آلمان هستند مشمول چنین محدودیت‌هایی شده‌اند.
استناد مبهم به قطعنامه‌ها و فهرست‌های تحریمی
این محدودیت‌ها شش سال پیش که تحریم‌ها علیه ایران آغاز شد چندان گسترده نشدند و شمار کسانی که امکان گشایش حساب بانکی را نیافتند یا حساب موجودشان مسدود شد، معدود ماند. اما از ماه مه سال گذشته به گفته بوکلیچ دستکم حساب بانکی ۱۵۰۰ ایرانی مسدود شده است. در مجموع ۵۴ هزار ایرانی مقیم آلمان همچنان تابعیت اصلی خود را حفظ کرده‌اند و اکثر افراد یادشده از میان این گروه هستند.

فعالیت گسترده شرکت‌ها وافراد حقیقی و حقوقی ایرانی با ارتباط‌های آشکار و پنهان با جمهوری اسلامی در آلمان، از دیرباز موضوع پنهانی نبوده است. اما گزارش زود دویچه نشان می‌دهد که محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها صرفا گریبان این گونه افراد و شرکت‌ها را نگرفته است.

بانک‌های آلمان دلیل روشنی برای انسداد حساب‌های موجود یا امتناع از افتتاح حساب جدید برای شماری از ایرانی‌ها عنوان نمی‌کنند و تنها پای دلیل کلی و مبهمی مانند مسائل "سیاسی- اقتصادی" را به میان می‌کشند. تنها در یک مورد، بانک موسوم به "هیپو فرآینزبانک" در نامه‌ای که در توضیح مخالفت با گشایش حساب برای یک ایرانی نوشته، به قطعنامه ۱۹۲۹سازمان ملل استناد می‌کند.

بنا بر این قطعنامه که سال ۲۰۱۰ در شورای امنیت سازمان ملل تصویب شد، همه افراد، شرکت‌ها و موسساتی که با برنامه اتمی ایران مرتبط هستند مشمول تحریم می‌شوند. "هیپوفرآینزبانک" البته بعدتر اعلام کرد که نوشتن این نامه و استناد به قطعنامه ۱۹۲۹ درست نبوده است.

دویچه بانک هم اعلام کرده است که برای ایرانیانی که بیش از۶ ماه در آلمان اقامت دارند افتتاح حساب با مشکلی روبرو نیست. با این همه بوکلیچ به زود دویچه گفته است که دستکم دانشجویان ایرانی همچنان از این قاعده مستثنی هستند و کمتر می‌توانند در دویچه بانک حساب باز کنند.

"رفتار و رویکرد بانک‌های آلمانی در قبال شماری ازایرانی‌های مقیم این کشور از نظر فعال امور پناهندگان با ملاحظات آنها نسبت به روابط با آمریکا قابل توضیح است. در واقع این بانک‌ها مراقبند که از هر گونه اقدامی که اتهام نقض تحریم‌ها را متوجه آنها کند بپرهیزند.
گفت‌وگو در جریان است

اقتصاد اعتباری و مالی آلمان" که تشکل اتحادیه‌های اصلی بانکی و مالی آلمان به شمار می‌رود در پاسخ به پرسش زود دویچه در باره ممانعت تعدادی از بانک‌ها از همکاری با شهروندان ایرانی به مقررات مارس ۲۰۱۲ اتحادیه اروپا استناد کرده است. این مقررات ناظر بر هشیاری و دقت در مورد تبادلات مالی و بانکی با موسسات، بانک‌های ایرانی و ارسال یا دریافت پول از این کشور است.

ظاهرا شماری از بانک‌ها برای این که این "هشیاری" را در حد اعلا رعایت کنند، اصولا هر گونه همکاری با شهروندان آلمانی دارای تابعیت ایرانی را رد می‌کنند. یک دانشجوی ایرانی به زود دویچه گفته است که در بانک "اشپارکاسه" برلین صراحتا به او گفته شده که تابعیت ایرانی وی مانعی برای ارائه کارت اعتباری به او است.
ین در حالی است که بر اساس قانون "برخورد برابر با همه شهروندان" کسی را نباید از انجام خدمات عمومی محروم کرد. خانم کریستنه لودرز، مدیر مرکز فدرال برای مبارزه با تبعیض نژادی، با استناد به همین قانون می‌گوید که رفتار بانک‌های آلمانی غیرقابل توجیه است.

امیلی هابر، مدیرکل وزارت خارجه آلمان نیز در نامه‌ای به دو بانک معروف آلمان نوشته است که بر اساس مبانی حقوقی آلمان و اتحادیه اروپا هیچ ممنوعیت و محدودیتی برای انجام عملیات بانکی ایرانی‌ها وجود ندارد، مگر آن که نام فرد یا موسسه ایرانی در فهرست تحریمی اتحادیه اروپا صراحتاَ ذکر شده باشد.

مارکوس لونینگ، مسئول امور حقوق بشر در دولت آلمان نیز از طریق زود دویچه به شهروندان ایرانی‌ها توصیه می‌کند «مرعوب نشوید! سماجت به خرج دهید. این بانک نشد به بانک دیگری بروید.»

در حاضر برای رفع محدودیت‌ها و اختلال‌ها در امور بانکی شماری از ایرانی‌های مقیم آلمان گفت‌وگوهایی میان موسسات بانکی، مقام‌های سیاسی و انجمن یاری پناهندگی ایران در برلین در جریان است که انتظار می‌رود تا عید پاک (فروررین) به نتیجه برسد

روادید دانشجویی


متقاضیان تحصیل در دانشگاههای آلمان قبل از ورود به این کشور، نیاز به روادید دانشجویی دارند. تنها متقاضیان عضو کشورهای اتّحادیّه‌ی اروپا یا کشورهایی مانند ایالات متّحده‌ی امریکا، زلاندنو، اسراییل، کانادا، ژاپن، استرالیا، سوییس، موناکو، هندوراس و سن مارینو احتیاجی به روادید دانشجویی برای تحصیل در آلمان ندارند.
روادید دانشجویی، روادید ویژه‌ای است. روادید توریستی را نمی‌توان به روادید دانشجویی تبدیل کرد. برای متقاضیان تحصیل در آلمان می‌توان به سه نوع روادید اشاره کرد:
• روادیدی که فقط برای فراگیری زبان در آلمان صادر می‌شود (Sprachvisum) : این روادید را نمی‌توان بعدها به روادید دانشجویی تبدیل کرد.
• روادید متقاضی تحصیل (Studienbewerbervisum) : اگر متقاضی هنوز پذیرشی از مراکز آموزش عالی دریافت نکرده باشد، این روادید را دریافت می‌کند که برای سه ماه معتبر است و به محض دریافت پذیرش دانشجویی، متقاضی می‌باید به اداره‌ی خارجی‌های شهر مربوطه مراجعه کند و روادید خود را به روادید دانشجویی تبدیل کند.
• روادید دانشجویی (Visum zu Studienzwecken) : این روادید به مدّت یک سال اعتبار دارد .برای دریافت این روادید متقاضی به پذیرش تحصیلی از یکی از دانشگاهای آلمان یا مدرک پذیرش در کالج در نیاز دارد و افزون بر آن به مدرکی که نشان دهد، اقامت دانشجو در آلمان از لحاظ مالی تأمین می‌شود.
ارائه‌ی مدارک زیر به منظور درخواست روادید برای متقاضیان تحصیل در آلمان ضروری است:
- گذرنامه‌ی معتبر به همراه دو نسخه رونوشت از صفحه‌های دوم و سوم آن
- عکس رنگی پاسپورتی
- شناسنامه و دو نسخه رونوشت شناسنامه
- مدرک دیپلم دبیرستان و کارنامه‌ی کنکور
- مدارک تحصیلات دانشگاهی متقاضی (در صورت وجود)
- گواهی پشتیبانی مالی (از سوی شخصی که مقیم آلمان است ویا یک حساب بانکی با ۸۰۰۰ یورو موجودی در آلمان)
- مدرکی در مورد سوابق شغلی 
- گواهی عدم سوء پیشینه به همراه دو نسخه رونوشت
- سه فرم پرشده‌ی درخواست روادید (این فرم را از سفارت آلمان در ایران بخواهید)
- پذیرش از دانشگاه یا کالج مورد نظر
- هزینه‌ی صدور روادید

مدرک تحصیلی
مدرک دیپلم دبیرستان برخی از کشورها، از جمله ایران، در آلمان به رسمیت شناخته نمی‌شود. یعنی سطح علمی دانش‌آموزان این کشورها در مقطع دیپلم پائین‌تر از سطح علمی دانش‌آموزان دارای مدرک دیپلم در آلمان است.
به متقاضیانی که بلافاصله پس از دیپلم قصد تحصیل در آلمان را دارند و دارای همه‌ی شرایط لازم برای دریافت پذیرش مراکز آموزش عالی آلمان هستند و تنها مدرک دیپلم آنها پذیرفته نمی‌شود، شانس دیگری داده می‌شود. این متقاضیان می‌توانند با گذراندن دوره‌ی کالج اجازه‌ی ورود به مراکز آموزشی آلمان و تحصیل در رشته‌ی مورد علاقه‌ی خود را به دست آورند. در این دوره‌ی یکساله، سطح علمی دانش‌آموزان متقاضی تحصیل در مراکز آموزش عالی، به سطح دیپلم آلمانی رسانده می‌شود. شرط پذیرفته‌شدن در دوره‌ی کالج، داشتن معلومات کافی در زبان آلمانی است. درس‌های دوره‌ی کالج تنها به زبان آلمانی عرضه می‌شوند. چنانکه داوطلب یکی از مدارک زبان را که در زیر آورده‌شده‌است دارا باشد، می‌تواند تحصیل خود در کالج را آغاز کند:
دیپلم زبان آلمانی
آزمون مرکزی سطح متوسط انستیتو گوته
مدرک قبولی در آزمون "تستِ داف" (TestDaf) از موسسه‌ی تبادلات دانشگاهی (آکادمیک) آلمان(DAAD) 
دیپلم زبان آلمانی سطح یک (Stufe I)، طبق مصوبه‌ی کنفرانس وزرای فرهنگی Kultusministerkonferenz
دوره‌ی کالج پس از یک سال با آزمون نهایی، که به آن Feststellungsprüfung می‌گویند، به پایان می‌رسد. این آزمون بر اساس رشته‌ی تحصیلی انتخابی صورت می‌گیرد. کسی که آزمون پایانی دوره‌ی کالج را با موفّقیّت به پایان برساند، می‌تواند بلافاصله درخواست پذیرش دانشجویی را به بخش تبادلات فرهنگی دانشگاه مربوطه ارسال کند. 
پذیرش داوطلبان در دوره‌ی کالج به عهده‌ی دانشگاه مربوطه یا نهادهای ایالتی(Landesbehörde) است.
در آلمان هر گونه درخواستی فقط به صورت کتبی انجام می‌پذیرد. داوطلبان برای درخواست پذیرش در دوره‌ی کالج هم، می‌باید درخواست خود را به صورت کتبی ارائه دهند. برای یافتن پاسخ درست به پرسش‌هایی که در این زمینه پیش می‌آیند، می‌توان به بخش روابط بین الملل دانشگاهها مراجعه کرد.


مدارک مهم در آلمان:
داشتن مدارک زیر برای دانشجویی که زندگی دانشجوئی در آلمان را آغاز کرده‌است، ضروری است:
- روادید دانشجویی
- گذرنامه‌ی معتبر
- اصل مدارک تحصیلی و اصل ترجمه‌ی تایید شده‌ی این مدارک به آلمانی
- در صورت امکان شرح کوتاهی درباره‌ی بیماری‌هایی که دانشجو به آن مبتلاست ویا داروهایی که مصرف می‌کند
- دفترچه‌ی مایه‌کوبی (واکسن)، ترجیحاً از نوع بین‌المللی
- چند قطعه عکس‌ رنگی گذرنامه‌ای برای صدور کارت‌های گوناکون

دیدنی‌های برلین برای شب‌زنده‌داران

دیدنی‌های برلین برای شب‌زنده‌داران


برلین یکی از پایتخت‌های زیبا در قاره اروپا به شمار می‌رود که هر ساله پذیرای گردشگران زیادی از سراسر جهان است. نبض زندگی در این شهر نه تنها روزها که شب‌ها نیز در میکده‌ها و خیابان‌های سرزنده آن می‌تپد.